Ev elektriğinde çoğu kaza önceden haber verir. Isınan priz, atan sigorta ve karıncalanma uyarı işaretleridir.
Kısaca: Yılda bir yapılacak kontrol listesi on dakika sürer. Kaçak akım rölesi testi, topraklama doğrulaması ve gözle kontrol çoğu riski yakalar.
Bu liste pano içi müdahaleyi kapsamaz. Kol indirmek ve gözle bakmak dışındaki işler yetkili kişiye bırakılır.
Hızlı kontrol listesi
| Kontrol | Nasıl | Sıklık |
|---|---|---|
| Kaçak akım rölesi | Test tuşuna bas | Ayda bir |
| Priz ve anahtarlar | Isınma, çatlak, gevşeklik | Yılda bir |
| Topraklama | Priz test cihazı veya ölçüm | Yılda bir |
| Uzatma kabloları | Ezilme, kesik, ısınma | Yılda bir |
| Pano etiketleri | Hangi kol nereye | Bir kez, güncel tutulur |
| Çoklu priz yükü | Zincirleme var mı | Sürekli |
| Ampul ve armatür | Doğru güç, ısınma | Değişimde |
Kaçak akım rölesi testi listenin en önemli maddesidir. Bu cihaz, gidiş ve dönüş akımı arasındaki farkı algılayarak bir kaçak olduğunda hattı milisaniyeler içinde keser. Ancak mekanik bir cihazdır ve yıllarca hiç açmazsa sıkışabilir. Üzerindeki T veya Test tuşu tam da bunun için konmuştur: basıldığında yapay bir kaçak yaratır ve rölenin açıp açmadığını gösterir. Açmıyorsa cihaz görevini yapmıyordur ve değiştirilmelidir.
Oda oda gözle kontrol
Enerji kesmeden, sadece bakarak yapılabilecekler.
Prizler: Kararma, çatlak ve gevşek oturma var mı.
Anahtarlar: Çalışırken çatırtı veya kıvılcım duyuluyor mu.
Kablolar: Halı altından geçen veya kapı arasında ezilen kablo.
Uzatmalar: Üst üste bağlanmış çoklu priz zinciri.
Armatürler: Etiketten yüksek güçte ampul takılmış mı.
Banyo ve mutfak: Su kaynağına yakın korumasız priz.
Dış mekân: Bahçe hatları uygun koruma sınıfında mı.
Uyarı işaretleri, çoklu priz zinciri ve neyin uzmana bırakılacağı
Bazı belirtiler beklemeye gelmez. Yanık plastik kokusu duyuluyorsa o hattın sigortası hemen indirilir ve kaynak bulunana kadar enerji verilmez. Bu koku, bir yerde yalıtımın erimeye başladığını gösterir ve yangının son uyarısıdır. Cihaz gövdesinde karıncalanma, küçük bir kaçağın toprağa akmadığı anlamına gelir; toprak hattı ve kaçak akım rölesi acilen kontrol ettirilmelidir. Sık atan sigorta bir arızayı işaret eder; üçüncü kez atıyorsa neden aranmalıdır. Çoklu priz zinciri: Bir çoklu prize ikincisini, ona üçüncüsünü takmak her bağlantı noktasında yeni bir temas direnci ekler. Üstelik hepsi tek bir priz üzerinden beslenir; o priz ve ona giden kablo tasarlandığından çok daha fazla akım taşımaya başlar. Isıtıcı, ütü ve elektrikli ısıtıcı gibi yüksek güçlü cihazlar asla uzatma veya çoklu prizden beslenmez; doğrudan duvar prizine takılır. Halı altı ve kapı arası: Halı altından geçirilen kablo hem ezilir hem de ürettiği ısıyı atamaz. Kapı arasında kalan kablo ise her açılışta biraz daha yorulur ve içten kopar. Uzmana bırakılacaklar: Pano içinde kablo bağlamak, sigorta eklemek, topraklama çekmek, kaçak akım rölesi takmak ve sayaç sonrası her türlü müdahale yetkili kişinin işidir. Ev sahibinin yapabileceği şey kol indirmek, gözle bakmak, test tuşuna basmak ve ölçüm sonuçlarını not etmektir. Bu notlar elektrikçiye gittiğinizde teşhis süresini belirgin biçimde kısaltır.
Eksikse öncelik sırası
- 1. Kaçak akım rölesi: Yoksa en öncelikli eksiktir
- 2. Topraklama: Toprak hattı çekilmemişse ikinci sırada
- 3. Uygun sigorta: Kesite göre seçilmiş olmalı
- 4. Banyo koruması: Nemli alanda ayrı önlem
- 5. Çocuk korumalı priz: Küçük çocuk varsa şart
- 6. Pano etiketi: Acil durumda zaman kazandırır
- 7. Aşırı gerilim koruması: Cihazları darbeden korur
Sık yapılan hatalar
Test tuşuna hiç basmamak
Yıllarca açmayan röle sıkışmış olabilir.
Isıtıcıyı uzatma kablosundan beslemek
Yüksek güçlü cihaz doğrudan duvar prizine takılır.
Sigorta atınca hemen kaldırmak
Tekrarlıyorsa neden aranır; amper büyütülmez.
Hasarlı kabloyu bantlayıp kullanmak
Bant geçici bile değildir, kablo değiştirilir.
Pano işlerine kendi başına girişmek
Kol indirmek dışındaki işler yetkili kişiye bırakılır.
Yıllık bakım planı
Düzenli hale getirildiğinde iş yükü çok azdır.
Her ay: Kaçak akım rölesi test tuşu.
Altı ayda bir: Uzatma ve cihaz kabloları gözden geçirilir.
Yılda bir: Priz ve anahtarlar ısınma için kontrol edilir.
Yılda bir: Priz test cihazıyla tüm prizler taranır.
İki yılda bir: Pano bağlantıları sıktırılır.
Tadilat sonrası: Yeni hatlar ölçülüp belgelenir.
Taşınırken: Yeni evde tüm liste baştan uygulanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Ev elektriğinde ne sıklıkla kontrol yapmalıyım?
Kaçak akım rölesi test tuşuna ayda bir basılmalı, priz ve kabloların gözle kontrolü yılda bir yapılmalıdır.
Kaçak akım rölesi test tuşu ne işe yarar?
Yapay bir kaçak yaratarak rölenin açıp açmadığını gösterir. Açmıyorsa cihaz görevini yapmıyordur ve değiştirilmelidir.
Çoklu prizleri üst üste bağlayabilir miyim?
Bağlanmamalıdır. Her bağlantı yeni bir temas direnci ekler ve hepsi tek bir priz üzerinden beslendiği için o priz aşırı yüklenir.
Isıtıcıyı uzatma kablosuna takabilir miyim?
Takılmamalıdır. Yüksek güçlü cihazlar doğrudan duvar prizine bağlanır; uzatma kablosu bu akımı sürekli taşıyamaz.
Yanık plastik kokusu alıyorum, ne yapmalıyım?
O hattın sigortası hemen indirilmelidir. Bu koku yalıtımın erimeye başladığını gösterir ve yangının son uyarısıdır.
Cihaz gövdesinde karıncalanma hissediyorum?
Küçük bir kaçak var ve toprağa akmıyor demektir. Toprak hattı ve kaçak akım rölesi acilen kontrol ettirilmelidir.
Halı altından kablo geçirilir mi?
Geçirilmez. Kablo hem ezilir hem de ürettiği ısıyı atamaz; yalıtım zamanla bozulur.
Evimde kaçak akım rölesi yok, ne yapmalıyım?
En öncelikli eksiktir. 30 mA lik bir röle takılması için yetkili bir elektrikçiye başvurulmalıdır.
Hangi işleri kendim yapabilirim?
Kol indirmek, gözle kontrol etmek, test tuşuna basmak ve ölçüm sonuçlarını not etmek. Pano içi müdahale yetkili kişinin işidir.
Sigorta sık atıyorsa amper büyütebilir miyim?
Büyütülmez. Sigorta kabloyu korur; amper büyütmek kabloyu korumasız bırakır ve yangın riskini artırır.
Nereden temin edilir?
Güvenli bir tesisat kaliteli priz ve doğru aydınlatma malzemesiyle desteklenir. Prizleri Komponentci.net prizler kategorisinde, aydınlatma ve elektrik ürünlerini aydınlatma ve elektrik ürünleri kategorisinde bulabilirsiniz.
İlgili Yazılar
- Elektrik Çarpmasına Karşı Temel Güvenlik Kuralları
- Toprak Hattı Nasıl Kontrol Edilir?
- Priz Neden Isınır? Nedenleri ve Yapılması Gerekenler
- Kaçak Akım Rölesi Neden Atar? Adım Adım Arıza Bulma
- Prizler kategorisi
- Aydınlatma ve Elektrik Ürünleri kategorisi
- Elektronik terimler sözlüğü
Bir yanıt yazın