Elektronik Malzeme Nasıl Saklanır? Nem ve ESD

Rafta bekleyen parça da yaşlanır. Nem ve statik elektrik, hiç kullanılmamış bir komponenti kullanılamaz hale getirebilir.

Kısaca: Hassas parçalar antistatik torbada, nem emiciyle birlikte, serin ve kuru ortamda saklanır.

En sık karşılaşılan sorun lehim tutmamasıdır. Yıllarca açıkta bekleyen bacaklar oksitlenir ve lehim almaz hale gelir.

Parça tipine göre saklama

Parça	Risk	Saklama
MOSFET, CMOS entegre	Statik elektrik	Antistatik torba, iletken sünger
Yüzey montaj entegre	Nem	Kuru torba ve nem emici
Delikli parçalar	Bacak oksitlenmesi	Kapalı kutu, kuru ortam
Elektrolitik kondansatör	Elektrolit kuruması	Serin yer, 3-5 yıl raf ömrü
Lityum pil	Kapasite kaybı	%50-60 dolulukta
LED ve optik	Toz ve çizik	Orijinal ambalajda
Devre kartı	Nem ve statik	Antistatik torba, düz konum

Antistatik torbaların hepsi aynı değildir. Pembe renkli olanlar yük biriktirmeyi önler ama dışarıdan gelen alana karşı koruma sağlamaz. Gümüş veya siyah renkli metalize torbalar ise içeriğini bir kafes gibi sararak dış elektrik alanından yalıtır. Hassas entegreler ve kartlar için metalize torba kullanılmalıdır. Siyah iletken köpük ise bacakları aynı potansiyelde tutarak aralarında gerilim farkı oluşmasını engeller.

Nem neden sorun olur

Nem iki ayrı zarar verir: korozyon ve buharlaşma hasarı.

Bacak oksitlenmesi: Yıllarca nemde bekleyen uçlar lehim almaz.

Gövdeye nem girmesi: Plastik paketler havadan nem emer.

Popcorn etkisi: Lehim sıcaklığında emilen nem aniden buharlaşır.

Çatlama: Buhar basıncı paket içinde iç çatlaklar oluşturur.

Gizli hasar: Parça çalışır görünür, aylar sonra arızalanır.

MSL etiketi: Nem hassasiyet seviyesi ambalajda yazılıdır.

Çözüm: Kuru torba, nem emici ve nem göstergesi kartı.

Nem emici kullanımı, kuru saklama ve parça kurtarma

Nem emici paketler sınırsız çalışmaz. İçlerindeki silika jel havadaki nemi tutar ve doyduğunda işlevini yitirir. Bu yüzden kutuya atılıp unutulan bir paket, bir süre sonra hiçbir işe yaramaz. Nem gösterge kartı: Profesyonel ambalajlarda bulunan bu kart, nem oranına göre renk değiştirir: mavi kuru, pembe nemli demektir. Kart pembeleşmişse hem nem emici hem de parçanın durumu gözden geçirilmelidir. Silika jel yenilenebilir: Doymuş paketler 100-120 °C arası bir fırında birkaç saat bekletilerek kurutulur ve tekrar kullanılabilir hale gelir. Plastik kaplı paketlerde bu işlem yapılmaz, erir. Evde pratik çözüm: Kapaklı plastik kutu ve içine birkaç silika jel paketi, çoğu hobi kullanımı için fazlasıyla yeterlidir. Önemli olan kutunun sızdırmaz olmasıdır; yarı açık bir kutu nem emiciyi boşuna tüketir. Oksitlenmiş bacakları kurtarmak: Hafif oksitlenmede bacaklar flaks ve havya ile kalaylanırsa lehim tutar. Daha ileri durumda bacak ucu ince zımpara veya silgi ile nazikçe parlatılır. Yeşil korozyon başlamışsa parça güvenilmezdir; kritik devrelerde kullanılmamalıdır. Depolama sıcaklığı: Oda sıcaklığı yeterlidir; önemli olan ani sıcaklık değişimi olmamasıdır, çünkü bu yoğuşma yaratır.

Düzen ve etiketleme

Gözlü kutular: Direnç ve kondansatör için pratik
Değer etiketi: Torbanın üzerine değer yazılır
Orijinal ambalaj: Parça numarası ve tarih kodu korunur
Bant makarası: SMD parçalar makarada saklanır
Dikey değil yatay: Kartlar düz konumda tutulur
Ağır parça altta: Trafo ve soğutucu üste konmaz
Liste tutun: Ne nerede sorusu zaman kaybettirir

Sık yapılan hatalar

Parçaları poşetsiz kutuya atmak

Bacaklar birbirine değer, oksitlenme hızlanır.

Pembe torbayı metalize sanmak

Pembe torba yük biriktirmeyi önler, dış alandan korumaz.

Nem emiciyi yıllarca değiştirmemek

Doymuş silika jel hiçbir işe yaramaz.

Parçaları garajda veya bodrumda tutmak

Sıcaklık değişimi yoğuşma yaratır.

Pili tam dolu veya boş saklamak

Lityum pil %50-60 dolulukta saklanır.

Raf ömrü ve kontrol

Uzun süre bekleyen stokta şunlara bakılır.

Bacak rengi: Matlaşma veya kararma oksitlenmedir.

Lehim testi: Bir örnek parça denenir.

Kondansatör gövdesi: Şişme veya sızıntı atılır.

Pil gerilimi: Yılda bir ölçülüp seviye düzeltilir.

Nem kartı: Renk mavi kalmalıdır.

Tarih kodu: Çok eski partiler önce kullanılır.

Ambalaj bütünlüğü: Delinmiş torba koruma sağlamaz.

Sıkça Sorulan Sorular

Elektronik malzeme nasıl saklanır?

Hassas parçalar antistatik torbada, nem emiciyle birlikte, serin ve kuru bir ortamda kapalı kutuda saklanır.

Pembe torba ile gümüş torba arasındaki fark nedir?

Pembe torba yük biriktirmeyi önler ama dış alandan korumaz. Gümüş metalize torba içeriğini kafes gibi sararak dış alandan yalıtır.

Nem emici ne kadar süre çalışır?

Silika jel doyana kadar çalışır. Doyduğunda işlevini yitirir; kapalı bir kutuda genellikle birkaç ay ile bir yıl arasında değişir.

Nem emici yeniden kullanılabilir mi?

Kullanılabilir. 100-120 °C arası fırında birkaç saat bekletilerek kurutulur. Plastik kaplı paketlere bu işlem uygulanmaz.

Popcorn etkisi nedir?

Plastik paketin emdiği nemin lehim sıcaklığında aniden buharlaşıp paket içinde çatlak oluşturmasıdır. Parça sonradan arızalanır.

MSL seviyesi ne anlatır?

Nem hassasiyet seviyesidir. Parçanın açık havada en fazla ne kadar kalabileceğini ve ne zaman kurutulması gerektiğini belirtir.

Oksitlenmiş bacaklar kurtarılır mı?

Hafif oksitlenmede flaksla kalaylanarak kurtarılır. Yeşil korozyon başlamışsa parça kritik devrelerde kullanılmamalıdır.

Kondansatörlerin raf ömrü var mı?

Elektrolitiklerde vardır. Sıvı elektrolit zamanla kurur; tipik olarak 3-5 yıl sonra kapasite ve ESR değerleri bozulmaya başlar.

Parçaları garajda saklayabilir miyim?

Önerilmez. Gün içindeki sıcaklık değişimi yoğuşma yaratır ve bu nem korozyonu hızlandırır.

Nem gösterge kartı nasıl okunur?

Mavi renk ortamın kuru, pembe renk ise nemli olduğunu gösterir. Pembeleşmişse nem emici değiştirilmelidir.

Nereden temin edilir?

Saklama düzeninde antistatik ekipman ve uygun kutular belirleyicidir. Elektronik komponentleri Komponentci.net elektronik komponent kategorisinde, antistatik cımbızları antistatik cımbız kategorisinde bulabilirsiniz.