Vida Ölçüleri Nasıl Okunur? M4x0,7×20 Gösterimi

Vida ölçüsü üç sayıdan ibarettir. Çap, diş adımı ve boy bilindiğinde doğru vidayı bulmak deneme yanılma işi olmaktan çıkar.

Kısaca: M4x0,7×20 gösteriminde M4 anma çapının 4 mm, 0,7 iki diş arasının 0,7 mm, 20 ise vidanın 20 mm boyunda olduğunu söyler.

En sık karıştırılan yer diş adımıdır. Aynı çapta iki vida, adımları farklıysa birbirinin yerine takılmaz. Zorlanarak çevrilen vida ise dişi kalıcı olarak bozar.

Gösterimdeki üç değer

Bölüm	Anlamı	Örnek
M	Metrik diş standardı	M4, M6, M8
İlk sayı	Anma çapı, milimetre	4 mm
İkinci sayı	Diş adımı, milimetre	0,7 mm
Üçüncü sayı	Vida boyu, milimetre	20 mm
Adım yazılmamışsa	Kaba diş kabul edilir	M4 = M4x0,7
Sonraki rakamlar	Mukavemet sınıfı	8.8, 10.9
A2 / A4	Paslanmaz çelik türü	A2-70

Boy ölçüsü baş tipine göre değişir. Silindir ve altı köşe başlı vidalarda boy, başın altından uca kadar ölçülür. Havşa başlı vidalarda ise baş malzemenin içine gömüldüğü için boy başın üst yüzeyinden başlar. Bu yüzden aynı 20 mm değeri, iki vidada farklı gömülme derinliği anlamına gelir. Ölçü verirken baş tipini de söylemek yanlış ürün gelmesini önler.

İnce diş ve kaba diş farkı

Aynı çapta iki farklı adım bulunur ve ikisi uyumsuzdur.

Kaba diş: Standart adımdır, kaba diş yazılmasa da varsayılan kabul edilir.

İnce diş: İnce diş daha sık dişlidir, gösterimde adım mutlaka yazılır.

Tutuş farkı: İnce diş daha çok temas yüzeyi verir, titreşim altında daha az gevşer.

Dayanım farkı: Kaba diş, yumuşak malzemede daha güvenli tutar ve kolay sıyrılmaz.

Hız farkı: Kaba diş aynı boyda daha az tur ile sıkılır.

Karışma riski: M8x1,25 ile M8x1 ilk turlarda girer gibi olur, sonra sıkışır.

Kural: Zorlanan vida geri çıkarılır, adım kontrol edilir.

Diş adımı nasıl ölçülür ve zorlanan vida neden dişi bozar

En pratik yol diş tarağıdır. Tarağın yaprakları vidanın dişlerine oturana kadar denenir; oturan yaprağın üzerindeki değer adımdır. Taraksız yöntem: Kumpasla 10 dişin toplam boyu ölçülür ve ona bölünür. Tek diş ölçmeye çalışmak hata payını büyütür. Çap ölçümü: Kumpasla ölçülen değer diş tepelerinden alınır ve anma çapına yakın çıkar; M6 bir vidada tipik olarak 5,8-6,0 mm okunur. Zorlama neden kalıcı hasar verir: Yanlış adımdaki vida, karşı dişin tepelerini talaş gibi kesip ilerler. Bu kesilen malzeme geri gelmez; delik artık hiçbir vidayı düzgün tutmaz. Belirti: İlk iki turdan sonra ani sertleşme ve elle çevirmede zorlanma. Bu noktada devam etmek yerine vida çıkarılır. Bozulan dişin çözümü: Bir üst ölçüye kılavuz çekmek veya helis diş fişeği takmaktır.

Baş tipleri ve yiv biçimleri

Silindir baş: Yüzeyin üstünde kalır, baş tipi olarak en yaygını
Havşa baş: Malzemeye gömülür, yüzey düz kalır
Yuvarlak baş: Geniş temas yüzeyi, dekoratif kullanım
Altı köşe baş: Anahtarla yüksek tork uygulanabilir
Yıldız yiv: Yıldız yiv tornavidayı merkezler, sıyırma azdır
Allen yiv: Allen yiv dar alanda ve yüksek torkta tercih edilir
Torx yiv: En az sıyıran biçimdir, elektronikte sık kullanılır

Sık yapılan hatalar

Çapı doğru, adımı yanlış vida almak

M8x1,25 yerine M8x1 alınırsa vida ilk turlarda girer, sonra kilitlenir.

Boyu baş tipine göre ölçmemek

Havşa başta boy baş dahil, silindir başta baş hariç ölçülür.

Mukavemet sınıfını göz ardı etmek

Kalite sınıfı düşük bir vida titreşimli bağlantıda kopar.

Paslanmazı her yerde kullanmak

A2 paslanmaz, 8.8 çeliğe göre daha düşük mukavemetlidir.

Vidayı sonuna kadar sıkmak

Aşırı sıkma dişi sıyırır. Kritik yerlerde tork anahtarı kullanılır.

Ölçü belirlerken izlenecek yol

Elinizde örnek varsa sıra şudur.

1. Çapı ölçün: Kumpasla diş tepelerinden, 0,1 mm hassasiyetle.

2. Adımı bulun: Diş tarağı yoksa 10 dişi ölçüp ona bölün.

3. Boyu ölçün: Baş tipine göre doğru referanstan başlayın.

4. Baş ve yivi not edin: Havşa mı silindir mi, yıldız mı allen mi.

5. Sınıfı okuyun: Baş üzerindeki 8.8 veya A2 yazısını kontrol edin.

6. Ortamı düşünün: Nemli yerde paslanmaz veya galvaniz seçin.

7. Yazılı sipariş verin: M4x0,7×20 havşa yıldız A2 gibi tam ifade kullanın.

Sıkça Sorulan Sorular

M4x0,7×20 ne anlama gelir?

Metrik dişli, 4 mm anma çapında, 0,7 mm diş adımına sahip ve 20 mm boyunda bir vidadır. Üç sayı sırasıyla çap, adım ve boydur.

Vida boyu nereden ölçülür?

Silindir ve altı köşe başlı vidalarda başın altından, havşa başlı vidalarda ise başın üst yüzeyinden uca kadar ölçülür.

Diş adımı yazmıyorsa ne olur?

Adım belirtilmemişse kaba diş kabul edilir. M4 yazan bir vida M4x0,7 demektir; ince dişlerde adım her zaman yazılır.

İnce diş mi kaba diş mi daha iyi?

İnce diş titreşim altında daha az gevşer, kaba diş ise yumuşak malzemede daha güvenli tutar ve kolay sıyrılmaz.

Diş adımını nasıl ölçerim?

Diş tarağı en pratik yoldur. Tarak yoksa kumpasla on dişin toplam uzunluğu ölçülüp ona bölünür.

Vida zor dönüyorsa devam edilir mi?

Edilmez. İlk turlardan sonra sertleşen vida karşı dişi keserek ilerler ve deliği kalıcı olarak bozar.

8.8 ne demek?

Mukavemet sınıfıdır. İlk rakam çekme dayanımını, ikincisi akma sınırının bu dayanıma oranını gösterir; yüksek sayı daha dayanıklıdır.

A2 ve A4 farkı nedir?

İkisi de paslanmaz çeliktir. A4 molibden içerir ve deniz suyu gibi tuzlu ortamlara A2 den daha dayanıklıdır.

Sıyrılan diş nasıl kurtarılır?

Bir üst ölçüye kılavuz çekilerek büyük vidaya geçilir ya da helis diş fişeği takılarak eski ölçü geri kazanılır.

Vida siparişinde ne yazmalıyım?

Çap, adım, boy, baş tipi, yiv biçimi ve malzeme birlikte yazılmalıdır. Örnek: M4x0,7×20 havşa yıldız A2.

Nereden temin edilir?

Doğru ölçüyü belirledikten sonra vidayı somun ve pulla birlikte değerlendirmek gerekir. Vida ve cıvataları Komponentci.net vida ve cıvatalar kategorisinde, pul ve somunları pul ve somunlar kategorisinde bulabilirsiniz.