Alkalin mi Şarjlı Pil mi? Maliyet Hesabı

Şarjlı pil yüzlerce kez kullanılır; buna rağmen her cihaz için doğru seçim değildir. Fark, gerilimde ve kendiliğinden deşarjda ortaya çıkar.

Gerilim farkı: Alkalin pil 1,5 V ile başlar ve kullandıkça sürekli düşer. NiMH şarjlı pil ise 1,2 V‘tur ama bu değeri deşarjın büyük bölümünde sabit tutar.

Pratik sonucu: Düşük akım çeken cihazlarda alkalin daha uzun süre dayanır. Ama yüksek akım çeken cihazlarda (fotoğraf makinesi flaşı, oyuncak motoru) alkalin gerilim çökmesi yaşar ve şarjlı pil belirgin daha iyi çalışır.

Karşılaştırma tablosu

Ölçüt	NiMH (şarjlı)	Alkalin
Nominal gerilim	1,2 V (sabit)	1,5 V (düşen)
Kapasite (AA)	1900-2500 mAh	2000-2800 mAh
Yüksek akımda	Çok iyi	Gerilim çöker
Çevrim sayısı	500-1000	Tek kullanım
Kendiliğinden deşarj	Aylık %15-20 (klasik)	Yılda %2-3
Düşük deşarjlı tip	Yılda %15	–
Sızdırma riski	Düşük	Yüksek
Peşin maliyet	Yüksek	Düşük

Şarjlı pillerin en büyük sorunu uzun süre bekleyince boşalmasıydı. Klasik NiMH piller ayda %15-20 kendiliğinden boşalır; yani üç ay çekmecede duran bir pil kullanılmak istendiğinde yarı yarıya boş çıkar. Bu, uzaktan kumanda gibi seyrek kullanılan cihazlarda şarjlı pili anlamsız kılıyordu. Düşük kendiliğinden deşarjlı (LSD) tipler bu sorunu çözdü: bu piller yılda yalnızca %15 kaybeder ve kutudan dolu çıkar. Bugün şarjlı pil alınacaksa mutlaka bu tip tercih edilmelidir.

Maliyet hesabı

Gerçek maliyet kullanım başına düşen tutarla bulunur.

1. Cihazın pil tüketimini belirleyin: Ayda kaç kez pil değiştiriyorsunuz.

2. Yıllık alkalin sayısını bulun: Örneğin oyuncak için ayda 4 pil = yılda 48 pil.

3. Şarjlı karşılığını yazın: Aynı iş için 4 pil + şarj cihazı.

4. Çevrim sayısını hesaba katın: 500 çevrimlik pil yıllarca yeter.

5. Elektrik maliyetini ekleyin: Şarj başına tüketim ihmal edilebilir düzeydedir.

6. Kullanım sıklığına bakın: Yılda bir iki kez değişen pilde şarjlı geri ödemez.

7. Sızdırma riskini ekleyin: Unutulan alkalin cihazı bozar; bu da bir maliyettir.

Gerilim farkı hangi cihazlarda sorun olur

1,2 V ile 1,5 V arasındaki fark küçük görünür ama seri bağlantıda büyür. Dört pil kullanan bir cihazda alkalin 4 × 1,5 = 6 V verirken, şarjlı pil 4 × 1,2 = 4,8 V verir. Aradaki 1,2 V bazı cihazlarda sorun yaratır. Sorun çıkan cihazlar: Bazı eski oyuncaklar ve gerilime duyarlı ölçüm aletleri şarjlı pille hiç çalışmayabilir veya “pil zayıf” uyarısı verebilir. Bazı cihazlarda LED aydınlatma sönük kalır. Ama şaşırtıcı gerçek: Pek çok cihazda şarjlı pil daha iyi çalışır. Nedeni şudur: alkalin pilin 1,5 V’u yalnızca ilk andadır; kısa sürede 1,2 V’a düşer ve kullanım ömrünün büyük bölümünü 1,2 V’un altında geçirir. Şarjlı pil ise 1,2 V’u sonuna kadar korur. Yüksek akımda fark daha da açılır: Fotoğraf makinesi flaşı gibi anlık yüksek akım çeken cihazlarda alkalin pilin iç direnci gerilimi çökertir; flaş dolum süresi uzar. NiMH’in iç direnci çok daha düşüktür ve bu tür cihazlarda açık ara öndedir. Sonuç: Düşük akımlı, uzun süre bekleyen cihazlarda alkalin; yüksek akımlı ve sık kullanılan cihazlarda şarjlı pil.

Dikkat edilecek noktalar

LSD tipi seçin: Düşük kendiliğinden deşarjlı modeller
Karıştırmayın: Eski ile yeni, dolu ile boş pil birlikte kullanılmaz
Şarj cihazı kalitesi: Ucuz cihazlar pili aşırı şarj eder
Hafıza etkisi: Hafıza etkisi NiMH’te neredeyse yoktur
Sızdırma: Kullanılmayan cihazdan alkalin çıkarılmalı
Saklama: Serin ve kuru ortam ömrü uzatır
Geri dönüşüm: İkisi de atık pil kutusuna atılır

Sık yapılan hatalar

Klasik NiMH alıp çekmecede bırakmak

Ayda %15-20 boşalır; üç ay sonra yarı yarıya boştur. LSD tipi tercih edilmelidir.

Alkalin pili cihazda unutmak

Boşalmış alkalin sızdırır ve kontakları korozyona uğratarak cihazı bozar.

Farklı marka ve doluluktaki pilleri karıştırmak

Zayıf pil güçlü olanlar tarafından ters şarj edilir; sızdırma ve ısınma riski doğar.

Alkalin pili şarj etmeye çalışmak

Alkalin piller şarj edilemez. Denenmesi sızdırma ve patlamaya yol açabilir.

Her cihaza şarjlı pil koymak

Duvar saati ve kumanda gibi yılda bir pil tüketen cihazlarda şarjlı pil geri ödemez.

Cihaza göre öneri

Kullanım profiline göre uygun tip aşağıdadır.

Oyuncak ve motorlu cihaz: Şarjlı, yüksek akımda üstün.

Fotoğraf makinesi flaşı: Şarjlı, dolum süresi kısalır.

Kablosuz fare ve klavye: Şarjlı (LSD).

Duvar saati: Alkalin, yılda bir değişir.

TV kumandası: Alkalin veya LSD şarjlı; ikisi de olur.

Duman dedektörü: Alkalin, güvenlik cihazında uzun raf ömrü tercih edilir.

Acil durum feneri: Alkalin veya LSD; klasik NiMH uygun değildir.

Sıkça Sorulan Sorular

Alkalin mi şarjlı pil mi daha iyi?

Sık pil tüketen ve yüksek akım çeken cihazlarda şarjlı pil üstündür. Yılda bir iki kez pil değişen cihazlarda alkalin daha mantıklıdır.

Şarjlı pil 1,2 V, sorun olur mu?

Çoğu cihazda olmaz çünkü alkalin pil de kısa sürede 1,2 V’a düşer. Yalnızca gerilime duyarlı bazı eski cihazlarda sorun görülür.

LSD pil nedir?

Düşük kendiliğinden deşarjlı NiMH pildir. Klasik tiplerin aksine yılda yalnızca %15 kaybeder ve kutudan dolu çıkar.

Şarjlı pil kaç kez kullanılır?

NiMH piller tipik olarak 500-1000 çevrim verir. Doğru şarj cihazı ve makul kullanımda yıllarca dayanır.

Alkalin pil şarj edilebilir mi?

Edilemez. Şarj denemesi sızdırma, ısınma ve patlama riski taşır; alkalin piller tek kullanımlıktır.

Yüksek akımlı cihazlarda hangisi iyi?

Şarjlı pil. NiMH’in iç direnci düşük olduğu için flaş ve motorlu cihazlarda gerilim çökmez.

Farklı pilleri karıştırmak neden sakıncalı?

Zayıf pil diğerleri tarafından ters şarj edilir. Bu durum ısınma, sızdırma ve kapasite kaybına yol açar.

Hafıza etkisi hâlâ var mı?

NiMH pillerde neredeyse yoktur. Bu sorun büyük ölçüde eski NiCd pillere aitti.

Piller neden sızdırır?

Tamamen boşalan alkalin pillerde iç basınç artar ve elektrolit dışarı sızar. Kullanılmayan cihazlardan piller çıkarılmalıdır.

Duman dedektöründe hangi pil kullanılmalı?

Alkalin tercih edilir. Uzun raf ömrü ve kararlı davranış güvenlik cihazlarında önceliklidir.

Nereden temin edilir?

Pil seçiminde cihazın akım ihtiyacı, kullanım sıklığı ve raf ömrü birlikte değerlendirilmelidir. Tüketici pili ve bataryaları Komponentci.net tüketici pili ve batarya kategorisinde, pil ve akü çeşitlerini piller ve aküler kategorisinde bulabilirsiniz.