Devre Kartı Nasıl Temizlenir? Güvenli Yöntemler

Yanlış temizlik, kirden daha fazla zarar verir. Su, deterjan ve sert fırça kalıcı hasar bırakır.

Kısaca: Kart enerjisiz olmalı, izopropil alkol ve yumuşak fırça kullanılmalı, tam kuruma beklenmeden enerji verilmemelidir.

Her kirlilik aynı yöntemi istemez. Toz, flaks kalıntısı ve pil sızıntısı farklı yaklaşımlar gerektirir.

Kirlilik tipine göre yöntem

Kirlilik	Yöntem	Dikkat
Toz	Basınçlı hava, yumuşak fırça	Fanı elle tutun
Flaks kalıntısı	İzopropil alkol	Bol alkol, az sürtme
Yağ, parmak izi	İzopropil alkol	Pamuk tüy bırakır
Pil sızıntısı	Alkalinde sirke, lityumda alkol	Eldiven şart
Korozyon	Alkol ve yumuşak fırça	Yol koparmayın
Sıvı dökülmesi	Alkolle durulama	Enerjiyi hemen kesin
Yapışkan kalıntı	Alkol, sabırlı bekletme	Kazımayın

İzopropil alkol bu iş için üretilmiş gibidir. İyi çözücüdür, elektronik malzemelere zarar vermez, iletken kalıntı bırakmaz ve kendiliğinden hızla uçar. Saflık oranı yükseldikçe içindeki su azalır; %99 luk olan tercih edilir, %70 lik ürün ise içindeki su nedeniyle daha yavaş kurur. Eczaneden alınan bazı alkoller katkı maddesi içerir ve yüzeyde iz bırakabilir; elektronik için satılan olanı seçmek daha güvenlidir.

Adım adım temizlik

Sıra hem güvenliği hem sonucu belirler.

1. Enerjiyi kesin: Fiş çekilir, pil çıkarılır.

2. Kondansatörleri boşaltın: Güç katında enerji kalmış olabilir.

3. Tozu alın: Önce kuru temizlik, sonra sıvı.

4. Alkolü uygulayın: Fırçayı ıslatın, kartı sele vermeyin.

5. Yumuşak fırçalayın: Diş fırçası ya da antistatik fırça uygundur.

6. Kalıntıyı alın: Tüysüz bez ile nazikçe silinir.

7. Kurutun: En az birkaç saat, kalabalık bölgelerde bir gece.

Flaks kalıntısı, pil sızıntısı ve suyla temizlik tartışması

Flaks kalıntısı zararsız görünür ama değildir. Lehim sırasında kullanılan flaks iş bittiğinde kart üzerinde yapışkan ve kahverengi bir tabaka bırakır. Bazı flaks türleri nem çeker ve zamanla iletken hale gelerek yüksek empedanslı devrelerde kaçak yol oluşturur. Ayrıca asidik kalıntılar bakır yolları yavaşça korozyona uğratır. Bu yüzden lehim sonrası temizlik yalnızca görüntü için yapılmaz. Pil sızıntısı iki farklı kimyadır: Alkalin pillerden sızan madde baziktir; nötrleştirmek için hafif asidik bir sıvı, yani beyaz sirke veya limon suyu kullanılır. Lityum pillerde ise sızıntı farklıdır ve izopropil alkol tercih edilir. Her iki durumda da eldiven takılır; sızan madde deriyi ve gözü yakar. Nötrleştirme sonrası kart mutlaka alkolle durulanır, aksi halde kalan sirke korozyonu sürdürür. Suyla temizlik tartışması: Fabrikalarda kartlar gerçekten saf suyla yıkanır; ancak bu su iyonlarından arındırılmıştır ve ardından fırınlarda kurutulur. Evde musluk suyu kullanmak ise içindeki mineralleri kart üzerinde bırakır; bu tortular nem çekerek kaçak yollar oluşturur. Kural: Evde su kullanılmaz. Kart zaten ıslanmışsa, pil çıkarıldıktan sonra bol alkolle durulanır; alkol suyu bağlayıp birlikte uçurur. Pirinç efsanesi: Pirinç nemi çekmez, sadece toz bırakır; işe yarayan şey havadar ortamda uzun süre beklemektir.

Yapılmaması gerekenler

Musluk suyu: Mineral tortusu kaçak yol yaratır
Deterjan ve sabun: Kalıntısı nem çeker
Tiner ve aseton: Plastik gövdeleri ve baskıyı eritir
Sert fırça: İnce yolları ve SMD parçaları koparır
Metal kazıyıcı: Lehim maskesini bozar
Saç kurutma makinesi sıcak konumda: Parçaları zorlar
Kurumadan enerji vermek: Kısa devre riski

Sık yapılan hatalar

Enerjisini kesmeden temizlemek

Çalışan kartta sıvı anında kısa devre yapar.

Tozu üflemek için ağız kullanmak

Nefes nem taşır ve kart üzerinde yoğuşur.

Fanı serbest bırakıp hava tutmak

Aşırı hızda dönen fan gerilim üretir ve kendi devresine zarar verebilir.

Az alkolle çok sürtmek

Doğrusu tersidir: bol alkol, az mekanik güç.

Kurumadan çalıştırmak

Konnektör ve soket altlarında alkol kalır, sabırlı olunur.

Temizlik sonrası kontrol

Kartı çalıştırmadan önce şunlar gözden geçirilir.

Gözle bakın: Kopmuş bacak veya yerinden oynamış parça var mı.

Konnektörleri kontrol edin: İçlerinde sıvı kalmamalı.

Kokuyu kontrol edin: Alkol kokusu geçmişse kuruma tamamdır.

Yolları inceleyin: Korozyon kesinti yaratmış olabilir.

Süreklilik ölçün: Şüpheli yollarda kopukluk aranır.

Kademeli açın: Mümkünse akım sınırlı besleme ile deneyin.

Isınmayı izleyin: İlk dakikalarda elle kontrol edilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Devre kartı nasıl temizlenir?

Enerji kesilir, önce toz alınır, ardından izopropil alkol ve yumuşak fırça ile temizlenir. Tam kurumadan enerji verilmez.

Hangi alkol kullanılmalı?

İzopropil alkol kullanılır ve yüzde 99 luk olan tercih edilir. Düşük saflıktaki ürünler içerdikleri su nedeniyle daha yavaş kurur.

Su ile yıkanır mı?

Evde yıkanmaz. Musluk suyundaki mineraller kart üzerinde tortu bırakır ve bu tortular nem çekerek kaçak yollar oluşturur.

Kart ıslandı, ne yapmalıyım?

Hemen enerji kesilir ve pil çıkarılır. Ardından bol izopropil alkolle durulanır; alkol suyu bağlayarak birlikte uçurur.

Pirinç işe yarar mı?

Yaramaz. Pirinç nemi çekmez, yalnızca toz bırakır. İşe yarayan şey havadar ortamda yeterince uzun süre kurumaya bırakmaktır.

Flaks kalıntısı temizlenmeli mi?

Temizlenmelidir. Bazı flaks türleri nem çekerek iletken hale gelir ve asidik kalıntılar bakır yolları zamanla korozyona uğratır.

Pil sızıntısı nasıl temizlenir?

Alkalin sızıntısı baziktir, beyaz sirke ile nötrleştirilir. Lityumda alkol kullanılır. Her iki durumda da eldiven takılmalıdır.

Ne kadar süre kurutmalıyım?

En az birkaç saat, konnektör ve soketlerin yoğun olduğu kartlarda ise bir gece beklemek uygundur.

Fana hava tutarken dikkat edilmeli mi?

Fan elle tutulmalıdır. Serbest bırakılan fan aşırı hızda dönerek gerilim üretir ve kendi devresine zarar verebilir.

Aseton veya tiner kullanılır mı?

Kullanılmaz. Plastik gövdeleri, etiket baskılarını ve lehim maskesini eritirler; kalıcı hasar bırakırlar.

Nereden temin edilir?

Temizlik için uygun fırça, tüysüz bez ve antistatik el aletleri işi kolaylaştırır. Lehimleme ekipmanlarını Komponentci.net lehimleme ekipmanları kategorisinde, antistatik cımbızları antistatik cımbız kategorisinde bulabilirsiniz.