Kablo Kopukluğu Nasıl Bulunur?

Kopuk kablo çoğu zaman sağlam görünür. Yalıtım bütünken içteki bakır kopmuş olabilir; bunu yalnızca ölçüm gösterir.

Kısaca: Süreklilik testi iki uç arasında yol olup olmadığını söyler. Uzak uçta iki damar köprülenir, ölçüm yakın uçtan yapılır.

En sinsi arıza kısmi kopukluktur. Kablo durgunken iletir, hareket ettirilince kesilir; ölçerken kabloyu bükmek bu arızayı yakalar.

Yönteme göre ne bulunur

Yöntem	Ne bulur	Gereken
Süreklilik testi	Tam kopukluk	Multimetre
Köprüleme	Uzak uçta kopukluk	Kısa bir tel
Direnç ölçümü	Kısmi kopukluk, yüksek direnç	Multimetre
Bükerek ölçüm	Aralıklı temas	Sabır
Kablo bulucu	Kablonun güzergâhı	Verici ve alıcı
Ton jeneratörü	Damar eşleştirme	Ton üreteci ve prob
Gerilim düşümü	Yük altında zayıf hat	Yüklü devre

Süreklilik testi enerjisiz yapılır. Multimetre bu kademede kendi içinden küçük bir akım gönderir; devrede gerilim varsa okuma anlamsız olur ve cihaz zarar görebilir. Bu yüzden ölçüm öncesi hat iki ucundan ayrılır. Sağlam bir kısa kabloda okunan değer genellikle 1 Ω altındadır; cihazın probları birbirine dokundurulduğunda okunan değer referans olarak çıkarılır.

Köprüleme yöntemi

Kablonun iki ucu farklı odadaysa bu yöntem kullanılır.

1. Enerjiyi kesin: Hat iki uçtan ayrılır.

2. Uzak uçta köprüleyin: İki damar kısa bir telle birbirine bağlanır.

3. Yakın uçtan ölçün: Aynı iki damar arasında süreklilik aranır.

4. Sonuç okunur: Süreklilik varsa ikisi de sağlamdır.

5. Yoksa daraltın: Üçüncü bir damarla tek tek deneyin.

6. Kopuk damarı bulun: Hangi eşleşmede süreklilik yoksa ortak damar kopuktur.

7. Direnci not edin: Uzun hatlarda birkaç ohm normaldir.

Kısmi kopukluk, kısa devre ayrımı ve kopuk noktanın bulunması

Kısmi kopukluk en zor yakalanan arızadır. Çok damarlı bir kabloda tellerin bir kısmı kopmuşsa hat hâlâ iletir ama direnci yükselmiştir. Süreklilik testi sağlam der, oysa yük bağlandığında gerilim çöker. Nasıl bulunur: Direnç kademesinde ölçüm yapılırken kablo boyunca bükülür ve çekilir; değerin oynaması veya OL a atlaması arızayı gösterir. Bu test özellikle konnektör çıkışlarında ve sık hareket eden noktalarda işe yarar. Kısa devre ile karıştırmayın: Kopukluk aynı damarın iki ucu arasında yol olmamasıdır; kısa devre ise iki farklı damarın birbirine temas etmesidir. İkisi de aynı belirtiyi verebilir, bu yüzden hem damar içi hem damarlar arası ölçülür. Kopuk noktayı bulmak: Duvar içindeki hatlarda kablo bulucu güzergâhı çıkarır; ton jeneratörü ise sesin kesildiği noktayı işaret eder. Pratik kural: Kopukluk çoğu zaman kablonun ortasında değil, uç bağlantılarında veya kablonun kıvrıldığı noktalardadır; aramaya oradan başlamak zaman kazandırır.

Kopukluğun en sık görüldüğü yerler

Konnektör çıkışı: Kablonun fişe girdiği nokta
Şarj kablosu ucu: Sürekli bükülen bölge
Klemens içi: Gevşek sıkma zamanla oksitlenir
Lehim noktası: Soğuk lehim titreşimle kopar
Kablo pabucu: Kötü sıkılmış pabuç direnç yapar
Kapı geçişi: Araçlarda sürekli hareket eden bölüm
Duvar dönüşü: Keskin kıvrımda iç tel yorulur

Sık yapılan hatalar

Enerjili hatta süreklilik ölçmek

Okuma anlamsız olur ve cihaz zarar görebilir.

Tek uçtan ölçüp karar vermek

Kopukluk için iki uç gerekir; uzak uçta köprüleme şarttır.

Prob direncini hesaba katmamak

Probları birbirine dokundurup referans değeri not edin.

Kabloyu hareketsiz ölçmek

Kısmi kopukluk yalnızca bükülürken görünür.

Kısa devreyi kontrol etmemek

Damarlar arası temas da aynı belirtiyi verir.

Arıza aramada izlenecek sıra

Zaman kaybetmemek için mantıklı sıralama şudur.

Gözle bakın: Ezilme, kesik ve yanık iz aranır.

Uçları kontrol edin: Arıza çoğunlukla bağlantı noktalarındadır.

Süreklilik ölçün: Tam kopukluk saniyede ortaya çıkar.

Direnci karşılaştırın: Sağlam damarla kıyaslama yapılır.

Hareket ettirerek ölçün: Kısmi kopukluk böyle yakalanır.

Yük altında sınayın: Gerilim düşümü zayıf hattı gösterir.

Karar verin: Uzun hatlarda onarım yerine yeni çekim daha güvenlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kablo kopukluğu nasıl bulunur?

Hat iki uçtan ayrılır, uzak uçta iki damar köprülenir ve yakın uçtan süreklilik testi yapılır. Süreklilik yoksa kopukluk vardır.

Süreklilik testi enerjili yapılır mı?

Yapılmaz. Multimetre bu kademede kendi akımını gönderir; devrede gerilim varsa okuma anlamsız olur ve cihaz zarar görebilir.

Sağlam kabloda kaç ohm okunmalı?

Kısa bir kabloda genellikle 1 ohm altında okunur. Prob direnci referans alınarak çıkarılmalıdır.

Kısmi kopukluk nedir?

Çok damarlı kabloda tellerin bir kısmının kopmasıdır. Hat iletmeye devam eder ama direnci yükselir ve yük altında gerilim çöker.

Kısmi kopukluğu nasıl yakalarım?

Direnç kademesinde ölçüm yaparken kablo boyunca bükülür ve çekilir. Değerin oynaması veya OL a atlaması arızayı gösterir.

Kopukluk en çok nerede olur?

Kablonun ortasında değil, konnektör çıkışı, klemens içi ve kablonun sık büküldüğü noktalarda görülür.

Kopukluk ile kısa devre nasıl ayrılır?

Kopukluk aynı damarın iki ucu arasında yol olmamasıdır; kısa devre iki farklı damarın temas etmesidir. İkisi de ayrı ayrı ölçülür.

Duvar içindeki kabloyu nasıl bulurum?

Kablo bulucu güzergâhı çıkarır. Ton jeneratörü ise damara ses sinyali verip sesin kesildiği noktayı işaret eder.

Çok damarlı kabloda hangi damar kopuk?

Uzak uçta damarlar ikili gruplar halinde köprülenir ve yakın uçtan tek tek ölçülür. Süreklilik vermeyen eşleşmelerin ortak damarı kopuktur.

Kopuk kablo onarılır mı?

Kısa mesafede ek yapılıp izole edilebilir. Uzun ve gizli hatlarda yeni kablo çekmek daha güvenli ve kalıcı çözümdür.

Nereden temin edilir?

Arıza aramada ölçüm aleti ve uygun test kabloları işi kolaylaştırır. Ölçüm ve lehimleme aletlerini Komponentci.net ölçüm test ve lehimleme aletleri kategorisinde, krokodil kabloları krokodil kablolar kategorisinde bulabilirsiniz.