LED Sağlamlığı Nasıl Ölçülür?

LED bir diyottur, testi de diyot testidir. Fark, ileri gerilimin çok daha yüksek olması ve renge göre değişmesidir.

Kısaca: Diyot kademesinde ileri yönde 1,8-3,4 V arası okunur ve çoğu multimetrede LED hafifçe yanar; ters yönde ise OL görülür.

Multimetre bazı LED leri yakmaya yetmez. Özellikle beyaz ve mavi LED lerde ölçüm gerilimi sınırda kalır; bu durumda değer okunur ama ışık görülmez.

Renge göre ileri gerilim

Renk	İleri gerilim	Not
Kırmızı	1,8-2,2 V	En düşük değer
Sarı, turuncu	2,0-2,4 V	Kırmızıya yakın
Yeşil	2,0-3,2 V	Tipe göre değişken
Mavi	2,8-3,4 V	Multimetre yakmayabilir
Beyaz	2,8-3,4 V	Mavi çip + fosfor
Kızılötesi	1,2-1,5 V	Işık gözle görülmez
Ultraviyole	3,0-4,0 V	En yüksek değer

İleri gerilim rengi belirleyen fiziksel özellikten gelir. LED in ürettiği ışığın dalga boyu, kullanılan yarı iletken malzemenin enerji aralığına bağlıdır ve aynı özellik ileri gerilimi de belirler. Bu yüzden mavi ışık üreten bir LED, kırmızıya göre zorunlu olarak daha yüksek gerilim ister. Beyaz LED aslında mavi bir çiptir; üzerine sürülen fosfor katmanı ışığın bir bölümünü sarıya çevirerek beyaz izlenimi oluşturur. Bu nedenle beyaz LED in gerilimi maviyle aynıdır.

Adım adım test

LED ayrı ya da devre üzerinde sınanabilir.

1. Kademeyi seçin: Multimetre diyot kademesine alınır.

2. İleri yönde bağlayın: Kırmızı prob anoda, siyah prob katoda gelir.

3. Değeri okuyun: Renge uygun 1,8-3,4 V beklenir.

4. Işığa bakın: Yanıyorsa kesin sağlamdır.

5. Ters çevirin: Bu yönde OL okunmalıdır.

6. Yanmıyorsa pil deneyin: Düğme pil doğrudan bacaklara dokundurulur.

7. Karar verin: İki yönde de aynı okuma arızayı gösterir.

Kutup bulma, pille test ve şeritte bozuk LED arama

Kutup ayrımı üç yolla yapılır. Yeni bir LED de uzun bacak anot, kısa bacak katottur. Bacaklar kesilmişse gövdeye bakılır: plastik yanında düz kesik bulunan taraf katottur. Üçüncü yol içine bakmaktır; gövde içindeki büyük metal parça katot tarafıdır. SMD LED lerde ise altta ya da yanda bir çentik veya yeşil nokta katodu işaret eder. Pille test: Bir CR2032 düğme pil, 3 V verdiği için neredeyse tüm LED leri yakar ve iç direnci yüksek olduğundan akımı kendiliğinden sınırlar; bu yüzden direnç gerekmez. Pil bacaklar arasına sıkıştırılır, yanmazsa ters çevrilir. Bu yöntem 1,5 V kalem pille çalışmaz, çünkü gerilim yetersizdir. Şeritte bozuk LED bulmak: LED şerit üçlü gruplar halinde seri bağlı olduğu için bir LED kopunca o grubun tamamı söner. Enerji verilirken sönük grubun LED leri tek tek ölçülür; ya da her LED in uçları arasındaki gerilim okunur: kopuk olan LED üzerinde grubun tüm gerilimi görünür, sağlamlarda ise normal ileri gerilim okunur. Hızlı yöntem: Sönük grubun şüpheli LED i kısa bir telle köprülenir; diğer ikisi yanarsa arızalı olan bulunmuş olur.

LED arızası belirtileri

Hiç yanmıyor: Kopuk veya ters bağlı
Gövde kararmış: Aşırı akım hasarı
Renk sararmış: Fosfor katmanı yaşlanmış
Parlaklık düşmüş: Sürekli aşırı akımda çalışmış
Titriyor: Sürücü veya bağlantı sorunu
Isınıyor: Akım sınırlama yetersiz
Bir grup sönük: Seri gruptaki bir LED kopmuş

Sık yapılan hatalar

Dirençsiz doğrudan besleme

LED gerilimle değil akımla sürülür. Direnç olmadan yanar.

Yanmıyor diye bozuk saymak

Multimetre beyaz ve mavi LED i yakmaya yetmeyebilir.

Kalem pille test etmek

1,5 V çoğu LED için yetersizdir. CR2032 kullanılır.

Kutbu bacak boyuna göre varsaymak

Bacaklar kesilmişse gövdedeki düz kesik katodu gösterir.

Farklı renkleri seri bağlamak

İleri gerilimleri farklı olduğu için parlaklık eşitlenmez.

Değiştirirken bakılacaklar

Muadil LED seçiminde şu değerler önemlidir.

İleri gerilim: Aynı renkte benzer değer seçilir.

Akım: Standart 5 mm LED genellikle 20 mA ile çalışır.

Paket: SMD boyutu 0805, 1206 gibi kodla belirtilir.

Renk sıcaklığı: Beyazda 3000K ve 6500K çok farklı görünür.

Görüş açısı: Dar açı daha parlak ama nokta gibi görünür.

Parlaklık: Katalogda milikandela olarak verilir.

Şeritte: Aynı model bulunmazsa tüm grup değiştirilir.

Sıkça Sorulan Sorular

LED sağlamlığı nasıl ölçülür?

Multimetre diyot kademesine alınır. İleri yönde renge göre 1,8-3,4 V okunması ve ters yönde OL görülmesi LED in sağlam olduğunu gösterir.

LED in ileri gerilimi kaç volt?

Renge bağlıdır. Kırmızıda 1,8-2,2 V, yeşilde 2,0-3,2 V, mavi ve beyazda 2,8-3,4 V arası okunur.

Beyaz LED neden mavi ile aynı gerilimde?

Beyaz LED aslında mavi bir çiptir. Üzerindeki fosfor katmanı ışığın bir kısmını sarıya çevirerek beyaz izlenimi oluşturur.

Multimetrede LED yanmıyor, bozuk mu?

Şart değil. Mavi ve beyaz LED lerde ölçüm gerilimi sınırda kalır; değer okunuyorsa LED sağlamdır.

LED in artı bacağı hangisi?

Yeni LED de uzun bacak anottur. Bacaklar kesilmişse gövdedeki düz kesik tarafı katodu gösterir.

LED i pille test edebilir miyim?

CR2032 düğme pil ile test edilebilir. 3 V verir ve iç direnci akımı sınırladığı için ayrıca direnç gerekmez.

Kalem pil neden yetmiyor?

1,5 V değeri çoğu LED in ileri geriliminin altındadır. Kırmızı LED bile bu gerilimde zayıf yanar.

LED şeritte bozuk LED nasıl bulunur?

Şerit üçlü gruplar halinde seri bağlıdır. Sönük grupta her LED in uçları ölçülür; kopuk olanın üzerinde grubun tüm gerilimi görünür.

LED neden dirençsiz bağlanmaz?

LED gerilimle değil akımla sürülür. Akım sınırlaması olmadan çektiği akım hızla yükselir ve LED yanar.

Farklı renk LED ler seri bağlanır mı?

Bağlanabilir ama önerilmez. İleri gerilimleri farklı olduğu için parlaklıkları eşitlenmez ve bazıları sönük kalır.

Nereden temin edilir?

Değişimde renk, ileri gerilim ve paket ölçüsü birlikte değerlendirilmelidir. LED çeşitlerini Komponentci.net led çeşitleri kategorisinde, LED ampulleri led ampul kategorisinde bulabilirsiniz.