Sigorta Atmış mı Nasıl Anlaşılır?

Gözle bakmak her sigortada işe yaramaz. Cam sigortanın teli görünür ama kıl gibi ince bir kopma gözden kaçar.

Kısaca: Süreklilik testi kesin sonuç verir: sağlam sigorta 0 Ω civarı, atmış sigorta OL okur.

Sigorta değiştirmek çözüm değildir. Atma nedeni bulunmazsa yeni sigorta da atar; ısrarla amper büyütmek yangın riski yaratır.

Sigorta tipine göre kontrol

Tip	Nasıl anlaşılır	Kesin yöntem
Cam sigorta	Tel kopuk, cam kararmış	Süreklilik testi
Otomat sigorta	Kol aşağı düşmüş	Kol kapalıyken ölçüm
Araç sigortası	Şeffaf gövdede tel kopuk	Süreklilik veya test kalemi
Seramik sigorta	Gözle anlaşılmaz	Mutlaka ölçülür
SMD sigorta	Gözle anlaşılmaz	Kart üzerinde ölçülür
Termik sigorta	Gözle anlaşılmaz	Süreklilik testi
PTC sigorta	Soğuyunca kendi döner	Soğuk halde ölçülür

Otomat sigortanın kolu yanıltıcıdır. Kol yukarıda görünse bile içteki mekanizma açmış durumda olabilir; özellikle yıllanmış otomatlarda bu görülür. Ayrıca bazı modellerde kol, açma anında tam aşağı inmez ve orta konumda kalır. Bu yüzden kolu kapatıp giriş ile çıkış arasında süreklilik ölçmek tek kesin yoldur. Ölçüm elbette enerji kesildikten sonra ve otomat hattan ayrılarak yapılır.

Adım adım kontrol

Doğru sıra hem güvenli hem hızlıdır.

1. Enerjiyi kesin: Cam sigortada cihaz fişten çekilir.

2. Sigortayı çıkarın: Yuvadan alınması yanlış okumayı önler.

3. Gözle bakın: Kopuk tel veya kararmış cam kesin arızadır.

4. Süreklilik ölçün: Sağlamsa 0 Ω civarı okunur.

5. OL okuyorsa: Sigorta atmıştır.

6. Nedeni arayın: Aynı sigorta tekrar atıyorsa devrede sorun vardır.

7. Aynısıyla değiştirin: Amper ve karakter harfi aynı olmalı.

Sigorta neden atar, kararmış cam ne anlatır ve tel sarmanın sonucu

Sigortanın atması bir arıza değil, görevidir. Atma nedeni üç gruba ayrılır ve ayrımı sigortanın görünüşünden çıkarmak mümkündür. Aşırı yük: Devreden anma akımının biraz üzerinde akım uzun süre geçmiştir. Bu durumda tel ortadan temiz biçimde erir ve cam berrak kalır. Genellikle prize fazla cihaz takılmasıyla oluşur. Kısa devre: Akım anma değerinin kat kat üzerine çıkmıştır. Tel buharlaşır ve iç yüzeyde metal buharı koyu bir film bırakır; cam kararmış ve isli görünür. Bu görünüm ciddi bir arızaya işaret eder ve sigorta değiştirilmeden önce devre incelenmelidir. Yaşlanma: Sigorta teli yıllar boyunca ısınıp soğudukça yorulur ve hiçbir arıza olmadan kendiliğinden kopabilir. Tel sarmak ya da folyo koymak: Bu, koruma zincirinin tamamen devre dışı bırakılmasıdır. Sigortanın erimesi gereken noktada artık hiçbir şey erimez; akım kablo üzerinden akmaya devam eder ve ısınan asıl yer duvar içindeki kablo olur. Sonuç çoğu zaman yalıtım erimesi ve yangındır. Aynı mantıkla, atan sigortanın yerine daha yüksek amperli takmak da kabloyu korumasız bırakır; çünkü sigorta cihazı değil kabloyu korur.

Tekrar atma nedenleri

Aynı anda çok cihaz: Hat anma akımını aşıyordur
Kısa devre: Ezilmiş kablo veya yanmış cihaz
Nemli ortam: Yalıtım zayıflamış, kaçak var
Yolalma akımı: Motor ve trafoda inrush akım yüksektir
Yanlış karakter: B tipi otomat motor yükünde atar
Gevşek bağlantı: Isınan klemens sigortayı da ısıtır
Yaşlanmış sigorta: Yıllarca ısınıp soğumuş tel yorulmuştur

Sık yapılan hatalar

Tel sarmak veya folyo koymak

Koruma tamamen kalkar, kablo yanar.

Daha yüksek amperli takmak

Sigorta cihazı değil kabloyu korur.

Yuvadan çıkarmadan ölçmek

Paralel yollar süreklilik okutur, sonuç yanıltır.

Kol konumuna güvenmek

Kol yukarıda olsa bile mekanizma açmış olabilir.

Nedeni aramadan sürekli değiştirmek

Üçüncü kez atan sigorta gerçek bir arızayı işaret eder.

Değiştirirken dikkat edilecekler

Yeni sigortada şu değerler tutmalıdır.

Akım değeri: Aynı amper, büyütmek yasak.

Hız karakteri: Cam sigortada T gecikmeli, F hızlıdır.

Gerilim değeri: Eşit veya yüksek, düşürülemez.

Kesme kapasitesi: Otomatta 6000 gibi bir değer yazar.

Açma eğrisi: B, C veya D harfi aynı kalmalı.

Fiziksel ölçü: Cam sigortada 5×20 ve 6×30 ayrımı vardır.

Araçta: Renk kodu amperi belirtir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sigorta atmış mı nasıl anlaşılır?

En kesin yol süreklilik testidir. Sağlam sigorta 0 ohm civarı okur, atmış sigorta ise OL yani sonsuz gösterir.

Gözle bakarak anlayabilir miyim?

Cam ve araç sigortasında çoğu zaman anlaşılır. Seramik, SMD ve termik sigortalarda ise gözle anlaşılmaz, ölçüm şarttır.

Otomat sigortanın kolu yukarıda ama elektrik yok?

İçteki mekanizma açmış olabilir. Kol kapalıyken giriş ile çıkış arasında süreklilik ölçülerek doğrulanır.

Camı kararmış sigorta ne anlatır?

Kısa devre olmuştur. Tel buharlaşarak cam yüzeyinde koyu bir film bırakmıştır; devre incelenmeden sigorta değiştirilmemelidir.

Cam berrak ama tel kopuksa?

Genellikle aşırı yük vardır. Akım anma değerinin biraz üzerinde uzun süre akmış ve tel temiz biçimde erimiştir.

Sigortaya tel sarmak neden tehlikeli?

Koruma tamamen kalkar. Erimesi gereken yer erimez ve ısınan asıl nokta duvar içindeki kablo olur; sonuç genellikle yangındır.

Daha yüksek amperli sigorta takabilir miyim?

Takılmaz. Sigorta cihazı değil kabloyu korur; yüksek amper kabloyu korumasız bırakır.

Sigorta neden sürekli atıyor?

Aşırı yük, kısa devre, nem kaynaklı kaçak veya motor gibi yüklerin yolalma akımı en yaygın nedenlerdir.

T ve F harfleri ne demek?

Cam sigortada T gecikmeli, F ise hızlı sigortayı belirtir. Yolalma akımı olan yüklerde T, hassas devrelerde F kullanılır.

Araç sigortasının rengi ne anlatır?

Amper değerini gösterir. Her amper için standart bir renk vardır; böylece bakmadan değer anlaşılır.

Nereden temin edilir?

Değişimde amper, karakter ve fiziksel ölçü birebir aynı olmalıdır. Sigorta ve yuvalarını Komponentci.net sigorta ve yuvaları kategorisinde, ölçüm aletlerini multimetreler kategorisinde bulabilirsiniz.