Motor Gücü Nasıl Hesaplanır? kW ve Beygir Dönüşümü

Motor gücü, tork ile devrin birlikte belirlediği bir değerdir. Tek başına tork ya da tek başına devir bir motorun ne yapabileceğini anlatmaz.

Kısaca: Mekanik güç, tork × devir ÷ 9550 formülüyle kW olarak bulunur. Elektriksel tarafta ise motorun şebekeden çektiği güç, verim ve güç faktörü nedeniyle mil ucunda alınan güçten daha yüksektir.

Beygir dönüşümü sabittir: 1 HP = 0,736 kW, tersi 1 kW = 1,36 HP. Etikette beygir yazan bir motor kW cinsinden düşünülünce kablo, sigorta ve sürücü seçimi doğru yapılabilir.

Temel formüller

Aranan	Formül	Birim
Mekanik güç	Tork × devir ÷ 9550	kW
Tork	Güç × 9550 ÷ devir	Nm
Beygir	kW × 1,36	HP
kW karşılığı	HP × 0,736	kW
Çekilen güç	Mil gücü ÷ verim	kW
Akım (tek faz)	Güç ÷ (230 × pf × verim)	A
Akım (üç faz)	Güç ÷ (400 × 1,73 × pf × verim)	A

9550 sayısı bir birim katsayısıdır. Devir dakikada (rpm), tork newton-metre (Nm) ve güç kilowatt (kW) cinsinden verildiğinde bu katsayı kullanılır. Formülün en önemli sonucu şudur: aynı güçte iki motor, devirleri farklıysa çok farklı tork üretir. 1,5 kW’lık 1400 rpm bir motor 10,2 Nm verirken, aynı güçte 2800 rpm bir motor yalnızca 5,1 Nm verir. Bu yüzden ağır kalkan yüklerde güç değil, tork ve devir birlikte seçilir.

Adım adım hesap

Sıra hem yeni motor seçiminde hem mevcut motorun kontrolünde geçerlidir.

1. Gereken torku belirleyin: Yükün mil ucunda istediği kuvvet Nm cinsinden.

2. Çalışma devrini belirleyin: Doğrudan tahrikte motor devri, redüktörlü sistemde çıkış devri.

3. Mekanik gücü hesaplayın: kW = Nm × rpm ÷ 9550.

4. Verim payı ekleyin: Aktarma organlarının kaybı için %10-20 ekleyin.

5. Motor verimine bölün: Şebekeden çekilecek gücü bulmak için sonucu 0,85 civarına bölün.

6. Akımı hesaplayın: Kablo ve sigorta bu değere göre seçilir.

7. Kalkış akımını kontrol edin: Anma akımının 5-7 katı kısa süreli akar.

Sayısal örnek: konveyör için motor seçimi

İhtiyaç: Çıkış milinde 45 Nm tork, 60 rpm çıkış devri. 1. Çıkış gücü: 45 × 60 ÷ 9550 = 0,28 kW. 2. Redüktör kaybı (%15): 0,28 ÷ 0,85 = 0,33 kW. 3. Standart motor: 0,37 kW (0,5 HP) yeterlidir. 4. Redüktör oranı: Motor 1400 rpm ise oran 1400 ÷ 60 ≈ 23:1. 5. Motor mil torku: 0,37 × 9550 ÷ 1400 = 2,5 Nm; redüktör bunu çıkışta 23 katına çıkarır. 6. Akım (tek faz, pf 0,8, verim 0,8): 370 ÷ (230 × 0,8 × 0,8) ≈ 2,5 A. Kritik nokta: Kalkışta bu akım kısa süreliğine 12-17 A‘e çıkar; bu yüzden koruma C tipi seçilir.

Hesabı etkileyen etkenler

Devir sayısı: Aynı güçte düşük devir daha yüksek tork verir
Verim: IE3 sınıfı motor aynı işi daha az akımla yapar
Güç faktörü: Yüksüz çalışan motorda belirgin düşer
Kalkış tipi: Yıldız-üçgen kalkış akımını azaltır
Yük tipi: Fan ve pompa kalkışta hafif, konveyör ağırdır
Çalışma süresi: Sürekli çalışmada sıcaklık payı gerekir
Sürücü kullanımı: PID kontrollü sürücü devri yüke göre ayarlar

Sık yapılan hatalar

Gücü büyütüp tork sorununu çözmeye çalışmak

Yüksek devirli büyük motor, düşük devirde daha az tork verebilir. Çözüm çoğu zaman redüktördür, daha büyük motor değil.

Beygiri kW ile aynı saymak

1 HP = 0,736 kW‘tır. 5 HP bir motor 3,7 kW eder; 5 kW değil.

Motoru sürekli tam yükte çalıştırmak

Anma gücünün tamamında sürekli çalışan motor daha çok ısınır. Tasarımda %15-20 pay bırakılır.

Kalkış akımını hesaba katmamak

Anma akımına göre seçilen B tipi otomat her kalkışta atar. Motor devrelerinde C tipi kullanılır.

Motoru çok büyük seçmek

Yüksüze yakın çalışan motorda güç faktörü düşer, verim azalır. Aşırı büyük motor daha pahalı ve daha verimsizdir.

kW ve beygir dönüşüm tablosu

Yaygın motor güçlerinin karşılıkları aşağıdadır.

0,18 kW = 0,25 HP · küçük fan, vitrin.

0,37 kW = 0,5 HP · konveyör, küçük pompa.

0,75 kW = 1 HP · sirkülasyon pompası.

1,5 kW = 2 HP · hidrofor, kompresör.

2,2 kW = 3 HP · torna, tezgah.

4 kW = 5,5 HP · endüstriyel pompa.

Not: Tek fazda 2,2 kW üzeri pratik değildir; üç faz veya sürücü gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Motor gücü nasıl hesaplanır?

Mekanik güç kW = tork (Nm) × devir (rpm) ÷ 9550 formülüyle bulunur. Üzerine aktarma ve motor verim payları eklenir.

1 beygir kaç kW eder?

1 HP yaklaşık 0,736 kW’tır. Ters yönde 1 kW yaklaşık 1,36 HP eder.

Tork nasıl hesaplanır?

Tork (Nm) = güç (kW) × 9550 ÷ devir (rpm). Aynı güçte devir düştükçe tork artar.

Aynı güçte iki motor aynı işi yapar mı?

Yapmaz. Devirleri farklıysa torkları da farklıdır. 1400 rpm bir motor, 2800 rpm olanın iki katı tork üretir.

Motorun çektiği akım nasıl bulunur?

Tek fazda akım = güç ÷ (230 × güç faktörü × verim). Üç fazda payda 400 × 1,73 × güç faktörü × verim olur.

Motor kalkışta ne kadar akım çeker?

Anma akımının 5-7 katı kadar akımı kısa süreliğine çeker. Bu nedenle koruma C tipi seçilir.

Motoru gereğinden büyük seçmek zararlı mı?

Zararlıdır. Yüksüze yakın çalışan motorda güç faktörü ve verim düşer, hem maliyet hem tüketim artar.

Redüktör gücü artırır mı?

Artırmaz. Redüktör devri düşürüp torku aynı oranda artırır; güç aynı kalır, üstelik bir miktar kayıp olur.

Tek fazda en fazla kaç kW motor kullanılır?

Pratikte 2,2 kW civarıdır. Daha yüksek güçlerde üç faz besleme veya frekans sürücüsü gerekir.

Motor verimi neyi değiştirir?

Aynı mil gücü için şebekeden çekilen gücü belirler. IE3 sınıfı bir motor, düşük verimli bir motora göre belirgin daha az akım çeker.

Nereden temin edilir?

Motor seçiminde tork, devir ve sürücü uyumu birlikte değerlendirilmelidir. Motor ve sürücü modellerini Komponentci.net motor ve motor sürücüleri kategorisinde, sürücü ve kontrol kartlarını motor sürücü ve kontrol kartları kategorisinde bulabilirsiniz.